Achtergrondinformatie

Begeleiding en behandeling van slachtoffers na seksueel misbruik

Vanaf het moment dat er sprake is van (een vermoeden van) seksueel misbruik, is het belangrijk dat het vermoedelijke slachtoffer wordt veiliggesteld, opgevangen en begeleid.
Tegen de vermoedelijke pleger (cliŽnt of medewerker) moeten eventueel (tijdelijke) maatregelen worden getroffen, maar het is nog belangrijker te bezien welke opvang en begeleiding nodig is.

Begeleiding of behandeling?
De keuze welke begeleiding of behandeling noodzakelijk is, is afhankelijk van diverse omstandigheden waaronder: de aard, duur en ernst van het misbruik en de gevolgen die het misbruik voor deze specifieke persoon heeft. Dit moet per situatie worden bekeken. Begeleiding moet altijd plaats vinden, behandeling is afhankelijk van niveau van functioneren.
Er is een belangrijk verschil tussen begeleiding en behandeling. Begeleiding zal bijna altijd aan de orde zijn omdat die is gericht op de dagelijkse omgang met het slachtoffer. Begeleiding is een taak van de opvoeders / begeleiders.
Behandeling is gericht op de aanpak van de gevolgen van seksueel misbruik en gebeurt door gespecialiseerde deskundigen.
Een diagnostisch onderzoek is belangrijk om te bepalen of begeleiding voldoende is, of dat specifieke behandeling nodig is. Behandeling is niet altijd noodzakelijk of wenselijk. Vaker zal het mogelijk zijn om via begeleiding binnen de dagelijkse situatie het slachtoffer te helpen het gebeuren te verwerken, al dan niet met ondersteuning van deskundigen.

Transfer naar het dagelijkse leven
Wanneer behandeling plaatsvindt is het, in verband met de transfer naar het dagelijkse leven, belangrijk dat die wordt afgestemd met de dagelijks geboden begeleiding. Dit houdt ook in dat begeleiders / opvoeders weet hebben van belangrijke zaken die tijdens de behandeling aan de orde komen, zodat zij daarbij in het dagelijkse gebeuren kunnen aansluiten. Omgekeerd is het ook belangrijk dat de behandelaar een beeld heeft van de leefsituatie van het slachtoffer.
Bij alle begeleiding en hulp is het van wezenlijk belang rekening te houden met wensen van het slachtoffer om hem of haar zoveel mogelijk de regie weer terug te geven (bijvoorbeeld de wens van een vrouwelijke begeleider / hulpverlener).
Hieronder worden de belangrijkste elementen van eerste opvang, begeleiding en behandeling benoemd.

Eerste opvang slachtoffer
Bij het bieden van eerste opvang aan het slachtoffer staan de volgende zaken centraal:

Diagnostiek
Er is een verschil tussen diagnostiek bij een vermoeden en diagnostiek na vastgesteld misbruik.
Diagnostiek bij een vermoeden is nooit gericht op waarheidsvinding! Bij diagnostiek gaat het er niet om wat er precies is gebeurd. De waarheid kan alleen door de politie worden opgespoord.
Het diagnostisch onderzoek is ook niet gericht op wŠt er precies is gebeurd. Ook niet niet wanneer het politieverhoor onvoldoende opgeleverd mocht hebben. Seksueel misbruik is geen diagnose, dus hier kan geen onderzoek naar worden gedaan.

Begeleiden van slachtoffers van seksueel misbruik
Het begeleiden van slachtoffers is gericht op het hanteren van de situatie en de ontwikkeling van de de persoon binnen zijn/haar leefomgeving, inclusief de ervaring met seksueel misbruik. Het is de taak van begeleiders / opvoeders in de directe leefsituatie van het slachtoffer en dient een onderdeel te zijn van het begeleidingsplan. Bij het begeleiden van een slachtoffer is het belangrijk rekening te houden met de emotionele, lichamelijke en sociale gevolgen van het misbruik.
Begeleiding is vaak van onbepaalde duur en richt zich bij slachtoffers op:

Behandeling van slachtoffers van seksueel misbruik
De behandeling is gericht op het aanpakken van de gevolgen van seksueel misbruik met als doel het verwerken of een plaatsgeven van het misbruik in het leven van het slachtoffer. Behandeling vindt plaats op een bepaald tijdstip in een specifieke behandelruimte. Behandeling is van tijdelijke aard.

De behandeling:

Met dank aan Marianne Heestermans (Zonnehuizen) voor het gebruik van haar (cursus) materiaal.

Literatuur

beheer met WebEtui CMS