Achtergrondinformatie

Gevolgen van seksueel misbruik

Seksueel misbruik kan uiteenlopende gevolgen hebben verschillend van persoon tot persoon.. De ernst van de gevolgen kan groter worden naarmate:

Misbruik kan op korte en lange termijn psychische en lichamelijke gevolgen hebben en gevolgen voor sociale contacten en intieme relaties. Inzicht in de gevolgen van seksueel misbruik kan helpen om gevoeliger te worden voor signalen die kunnen wijzen op actueel of voormalig misbruik.

Angsten en fobieën
Angst beheerst het leven van de persoon die seksueel wordt mis­bruikt. Bijvoorbeeld de angst voor ontdekking, maar ook de angst dat het niet wordt ontdekt. Angst voor de pleger (hoor ik de trap?), of – in afhankelijkheidsrelaties, de wetenschap dat men voor zorg afhankelijk is van de pleger. Ook al behoort het misbruik tot het verleden, angst kan een rol blijven spelen: altijd op de hoede zijn; angst voor bepaalde situaties, e.d.

Schuld en schaamtegevoelens
De meeste slachtoffer leggen de verantwoor­delijk­heid voor wat is gebeurd bij zichzelf. Deze gevoelens worden vaak gevoed door reacties van de pleger, omgeving en maat­schappij. Schuld- en schaamtege­voelens kunnen worden versterkt wanneer het misbruik, ondanks alles, toch lichamelijk genot heeft opgeroepen of wanneer men 'beloond' is met cadeautjes of bepaalde voorrechten. Schuld- en schaamtege­voelens dragen bij aan het ontwikkelen van een negatief zelf­beeld.

Moeilijk grenzen kunnen trekken
Seksueel misbruik betekent voor slachtoffers dat ze consequent moeten ervaren dat hun grenzen worden overschre­den. Soms gebeurt het onder forse dreigementen en chantage, soms wordt het slachtoffer 'beloond'. Veel slachtoffers hebben in hun verdere leven moeite met het kunnen aangeven van de eigen grenzen en gevoelens.

Problemen met lichaamsbeleving, intimiteit en seksualiteit
Voor veel slachtoffers is het moeilijk of onmogelijk om te genieten van hun eigen lichaam. Het aanraken van het eigen lichaam of (onverwacht) aangeraakt worden kan een groot probleem zijn. Bij veel slachtoffers is een aversie tegen seksualiteit ontstaan. Maar er zijn ook slacht­offers die juist heel seksueel gericht zijn en hun lichaam soms let­terlijk aanbieden: seksualiteit is voor hen de manier die ze kennen om 'aandacht' te krijgen en zich 'gewaardeerd' te voelen.
Verwarring over de eigen seksuele identiteit wordtvaker gezien bij jongens die misbruikt zijn door een mannelijke pleger (ben ik nu homoseksueel?).

Dissociatie
Een reactie op misbruik kan zijn dat men afstand neemt van het eigen lichaam en gevoel om zo de onverdraaglijke inbreuken op hun waardigheid en lichamelijke en psychische integri­teit niet te voelen. Er ontstaat dan een schei­ding tussen gevoel en lichaam en tussen gevoel en verstand. Men splitst zich af in verschillende bewustzijns­toestanden, treedt uit of brengt zichzelf in trance en 'is er niet meer echt zelf bij'.

Automutilatie
Het zichzelf verwonden kan de functie hebben om, wanneer men niets meer voelen kan (bijvoorbeeld als gevolg van dissociatie), toch nog iets te voelen. De kilte, doodsheid en leegte van niets meer voelen, roept soms enorme angst op. Pijn of bloed zien, kan de betekenis hebben: ik leef, er is nog gevoel.

Lichamelijke gevolgen
Misbruik kan ook lichamelijke gevolgen hebben: ontmaagding, kneuzingen en inscheuringen rond vagina of anus, gynaecologische klachten, urineweginfec­ties, of geslachtsziekten. Misbruik kan ook leiden tot zwangerschap, waardoor het slachtoffer vaak dubbel getraumatiseerd raakt.

Gevolgen bij verstandelijk gehandicapte slachtoffers
Misbruik heeft bij kinderen en volwassenen met een (verstandelijke) beperking dezelfde gevolgen / problemen als bij niet gehandicapte personen. Maar de gevolgen kunnen worden verzwaard door hetgeen de beperking met zich meebrengt.
Mensen met een verstandelijke beperking hebben een beperktere ‘ik-ontwikkeling’ en cognitieve, sociale en emotionele beperkingen. Hierdoor is het voor hen moeilijker om copingsmechanismen te hanteren en kunnen traumatische ervaringen moeilijker worden verwerkt en geïntegreerd in het leven.
Ook is bekend dat het misbruik bij mensen met een beperking (door hun blijvende afhankelijkheid van derden) vaker langer duurt dan bij mensen zonder beperking.
Verder kan het misbruik de bestaande beperking verergeren. Ook blijkt uit de literatuur dat er bij slachtoffers met een verstandelijke beperking vaker sprake is van gedragsproblemen.

Literatuur

beheer met WebEtui CMS