Literatuur

Voorlichtingsboeken

Een weerbaar kind. Een handreiking voor ouders van een kind met verstandelijke beperkingen over seksualiteit en weerbaarheid, M. Lammers. Utrecht: Federatie van Ouderverenigingen, 2005
Deze handreiking informeert ouders van een kind met verstandelijke beperkingen over factoren die een kind kwetsbaar maken en hoe je die factoren vanaf jonge leeftijd kunt beïnvloeden.
Downloaden

Praten met je kind over relaties & seksualiteit, S. van der Doef (NIGZ) en S. de Ruiter (NIGZ). - Utrecht: Rutgers Nisso Groep, 2008. - 40p -
In deze brochure staat informatie die ouders kan ondersteunen om het odnerwerp ter sprake te brengen. De seksuele ontwikkeling van kinderen staat erin beschreven, met de vragen die kinderen op een bepaalde leeftijd hebben of onderwerpen waar ze aan toe zijn. Er staan voorbeelden en tips in die ouders in hun eigen situatie kunnen toepassen. Achterin staan boeken en websites voor meer informatie. Bestellen via www.rng.nl.

Ik vind jou lief: een informatief prentenboek voor peuters en kleuters, S. van der Doef. - Amsterdam: Ploegsma, 1997. - 32 p. - ISBN 9021611503
Combinatie van een prentenboek en voorleesboek, waarin duidelijke voorlichting gegeven wordt over verliefdheid, seksualiteit, zwangerschap en geboorte.

Ben jij ook op mij?, S. van der Doef. Amsterdam: Ploegsma i.s.m. Rutgers Stichting, 2002 (9e ed.). - 62 p. - ISBN 9021614987
Voorlichtingsboek voor kinderen van 7-11 jaar. In woord en beeld wordt o.a. uitgelegd wat het (lichamelijk) verschil is tussen jongens en meisjes, wat seks inhoudt en wat erfelijkheid is. Er wordt ingegaan op voortplanting en kinderen krijgen. Verschillende samenlevingsvormen komen aan de orde. Het boek wordt besloten met een overzicht van woorden (met verklaring) die met seksualiteit te maken hebben

Kleine mensen, grote gevoelens: kinderen en hun seksualiteit, S. van der Doef i.s.m. de Rutgers Stichting. - Amsterdam: De Brink, 1997. - 94 p.
Met lit. lijst. - ISBN: 9021671611
Per leeftijdscategorie wordt de seksuele ontwikkeling van het kind beschreven. Er wordt verteld wat je als opvoeder kunt verwachten en hoe je er het beste mee om kunt gaan. Er worden praktische tips gegeven over de begeleiding van kinderen in die ontwikkeling. Eveneens wordt aangegeven wanneer en hoe je met hen over seksualiteit kunt praten en de meest gestelde vragen van ouders en opvoeders worden behandeld.

Het puberboek, S. van der Doef. - Amsterdam: Ploegsma, 2004. 62 p. ISBN 9021616068
Wat moeten pubers allemaal weten? Dat hun lichaam verandert aan de buitenkant, maar ook aan de binnenkant. Hoe ze eruitzien. Hoe ze omgaan met elkaar. Hoe ze omgaan met thuis. Alles over zoenen, verkering en seks. En verdere nuttige informatie. Dat probeert dit boek allemaal mee te geven. Zowel de veranderingen bij meisjes als bij jongens komen aan bod. Elk deel van het boek kreeg een andere kleur zodat je, als je iets zoekt, snel bij het juiste gedeelte belandt. Een persoonlijke getuigenis vertelt soms net dat iets meer dan de informatieve tekst, zodat de herkenbaarheid erg groot is. Cartoonachtige illustraties verlevendigen het geheel. De informatie die gegeven wordt is actueel en duidelijk. Het deel over seks is het meest uitgebreide, voorzien van veel praktische informatie. In het deeltje Soms is seks niet leuk staat onder meer een verhaal over een zwembad waarbij de invalshoek vanuit de twee hoofdpersonages, een meisje en een jongen, verteld wordt.

Pas op ... Fout vriendje?, E. Fransen. - Den Haag: Steinmetz de Compaan, Jip Den Haag, 2009
Brochure voor puber- en adolescente meisjes over de gevaren van 'foute vriendjes', jonge mannen die hen uiteindelijk in de prostitutie willen doen belanden. De brochure heeft als doel het vergroten van kennis en herkenningsvaardigheden over pooiers die de 'loverboy-tactiek' gebruiken om meisjes tot prostitutie te dwingen.
Gesprekshandleiding bij de brochure.

Seksueel misbruik! wat is dat?: een informatief boek voor doven en slechthorenden/ Karen R. Hinkley en Mary F. Nelson [vert. FODOK]. - Amsterdam: Algemeen Pedagogisch Studiecentrum, 1991
Informatie over seksueel misbruik. Wat is seksueel misbruik en hoe kun je er iets tegen doen. Dit boek is in eerste instantie bedoeld voor dove en ernstig slechthorende kinderen en jongeren. De materie is zeer expliciet en op visuele wijze aan de orde gesteld.
Verkrijgbaar: FODOK, Utrecht. Tel.: 030 290 03 60. www.fodok.nl

Waar kom ik vandaan? Hoe vertel je kinderen zonder omhaal en met plezier, Peter Mayle. - Tirion-Baarn, 1987
In dit boek worden de belangrijkste punten over seks en bevruchting voor kinderen vanaf 5 tot 8 jaar begrijpelijk uitgelegd. Alles komt ter sprake: vrijen, orgasme, de groei van de baby in de baarmoeder en de geboorte. Omdat de materie humoristisch en daardoor verhullend wordt behandeld, dient dit boekje met extra uitleg te worden behandeld. Er is ook een gelijknamige videofilm van gemaakt.
Niet meer in de handel. Wel te leen bij GGD, schoolbegeleidingsdienst of bibliotheek.

Het grote wonder/ L. Nilsson, Uitgeverij Ploegsma, ISBN 9021670003
Boek met kleurenfoto's die de bevruchting tot aan de geboorte in beeld brengen. De fotos geven een beeld van het technische verhaal van de bevruchting en de groei van het kind in de buik van de vrouw. De vertaalslag van de fotos naar de werkelijkheid vraagt extra aandacht, en kan ondersteund worden door tekeningen.

Wij krijgen een baby/ L. Nilsson, Uitgeverij Ploegsma, ISBN 9021612771.
Een boek over zwangerschap voor jonge kinderen, met de beroemde foto's van het ongeboren kind in de buik uit "Het grote wonder".

Laura's geheim/ M. Otten. 't Harde: Van Tricht, 2002. - 83 p.
Jeugdboek over het meisje Laura dat seksueel misbruikt wordt. Eerst vertelt ze een vriendin en daarna haar moeder over haar ervaringen en gevoelens. Het boek is geschreven voor jongeren met een taalachterstand. Titel uit de Troef-reeks, die speciaal wordt ontwikkeld in samenwerking met de FODOK voor kinderen met een achterstand in de Nederlandse taal, zoals dove en anderstalige kinderen.

Martine Delfos
Martine Delfos heeft een serie seksuele voorlichtingsboekjes geschreven in een heldere stijl en met aandacht voor zowel lichamelijke als relationele aspecten van seksualiteit. In de teksten worden zaken bij de naam genoemd, maar tegelijkertijd is getracht de onderwerpen respectvol en warm te benaderen. Achter in het boekje staat aanvullende informatie voor volwassenen. Kinderen kunnen deze informatie ook lezen.
De boekjes zijn geïllustreerd door Sjeng Schupp, uitgegeven bij uitgeverij Pereboom te Bussum (voorheen Trude van Waarden producties) en verkrijgbaar in de boekhandel. Veel openbare bibliotheken hebben de boekjes van Delfos eveneens in hun collectie.

Een greep uit deze serie:

Een vrolijke drukte: seksuele voorlichting over menstruatie
2002 (ISBN: 90 755 640 74)
In dit boekje wordt uitgelegd, wat ongesteld worden is en waar het toe dient. De verschillen tussen meisjes en jongens, de weg die het eitje aflegt, de functie van de baarmoeder en de bloeding worden duidelijk uitgelegd. Er is tevens aandacht voor de emotionele kant van de zaak, zoals de stemmingswisselingen bij menstruatie.

Kop en staart: seksuele voorlichting over zaadlozing
1997 (ISBN: 90 755 640 82)
In dit boek wordt uitgelegd, wat een zaadlozing is en waar die toe dient. De verschillen tussen jongens en meisjes, het aanmaken en de samenstelling van het zaad, de penis en wat daarmee gebeurt, de natte droom en seksuele prikkels worden duidelijk besproken. Er is tevens aandacht voor de emotionele kant van de zaak, al die veranderingen aan je lichaam zijn tenslotte niet niks.

Alles erop en eraan: seksuele voorlichting over zwangerschap en bevalling
1998 (ISBN: 90 755 641 12)
In dit boek wordt uitgelegd, wat gebeurt tijdens de bevruchting en de zwangerschap. Wat in het lichaam van een vrouw verandert, hoe een baby in de baarmoeder groeit en hoe de geboorte mogelijk is, wordt duidelijk besproken. Er is tevens aandacht voor de emotionele kant van de zaak, zoals de heftige gevoelens van een zwangere vrouw.

Dat nare gevoel: seksuele voorlichting over seksueel misbruik
1999 (ISBN: 90 755 642 60)
De ene arm om je heen is prettig en de andere voelt plotseling vreemd. Hoe kan dat? Het erge van seksueel misbruik zit in het nare gevoel dat je erbij krijgt. Je raakt ervan in de war, begrijpt het niet goed, voelt je schuldig. Je weet niet of je nog wel iedereen kan vertrouwen. In heldere taal wordt beschreven hoe je als kind in een complex web van machtsmisbruik, schaamte en onlustgevoelens terecht kan komen. Er wordt verteld, wat je eraan kunt doen en hoe je het kunt stoppen.

Verliefd is verliefd: seksuele voorlichting over homoseksualiteit
2002 (ISBN: 90 755 645 70)
Een jongen en een meisje die van elkaar houden, willen graag alles van elkaar weten en samen leuke dingen doen. Ze willen tevens hand in hand lopen, knuffelen en vrijen. Een jongen die van een jongen houdt, of een meisje dat van een meisje houdt, wil hetzelfde. Dit boek gaat over homoseksualiteit, over het anders voelen, de reactie van de omgeving en hoe je tot wederzijdse acceptatie kunt komen.

Blijf van me af: over seksueel misbruik bij meisjes
2001 (ISBN: 90 638 611 33)
Marijke weet niet hoe zij dat vervelende gedoe van haar stiefvader moet stoppen. De schoolarts gaat haar daarbij helpen. Blijf van me af is een therapeutisch voorleesverhaal voor kinderen van zes tot twaalf jaar. Het is bedoeld voor meisjes die te maken hebben met seksueel misbruik. Dit boek is een hulpmiddel bij het uitleggen en bespreekbaar maken van het probleem.

Blijf van me af: over seksueel misbruik bij jongens
2001 (ISBN: 90 638 611 41)
Peter weet niet hoe hij dat vervelende gedoe van zijn stiefvader moet stoppen. De schoolarts gaat hem daarbij helpen. Blijf van me af is een therapeutisch voorleesverhaal voor kinderen van zes tot twaalf jaar. Het is bedoeld voor jongens die te maken hebben met seksueel misbruik. Dit boek is een hulpmiddel bij het uitleggen en bespreekbaar maken van het probleem.

Het is niet leuk: over kinderen die andere kinderen seksueel misbruiken
2001 (ISBN: 90 638 611 5X)
Maarten en Jan hebben een hut gebouwd. Marieke wil deze graag zien, maar de hutregels zijn heel vreemd. Het is niet leuk is een therapeutisch voorleesverhaal voor kinderen van zes tot twaalf jaar. Het is bedoeld voor kinderen die te maken hebben met seksueel misbruik. Dit boek is een hulpmiddel bij het uitleggen en bespreekbaar maken van het probleem.

Vogel: over omgaan met leeftijdsgenootjes
1997 (ISBN: 90 755 640 4X)
Vogel maakt verre reizen en raakt zo vervuld van zichzelf en zijn vliegkunst, dat hij alleen nog aan zichzelf denkt. Op zijn verste reis komt Vogel tot de ontdekking, dat andere vogels ook belangrijk zijn en dat de wereld niet alleen om hem draait. Vogel is een therapeutisch verhaal voor kinderen van zes tot twaalf jaar. Het laat kinderen ervaren, dat ieder mens even belangrijk is en zijn eigen wereld heeft. Het boek bevat twee versies: één voor meisjes en één voor jongens. Het is geschikt om te gebruiken voor kinderen met een stoornis binnen het autismespectrum om hen te helpen bij hun omgang met leeftijdgenoten.

beheer met WebEtui CMS